Thông tin chung

• Họ và tên: Trần Phú (Bí danh hoạt động: Lý Quý)

• Ngày sinh: 01/05/1904

• Ngày mất: 06/09/1931

• Quê quán: Xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. (Ông sinh ra tại phủ Tuy An, tỉnh Phú Yên, nơi cha ông làm giáo thụ).

• Vai trò lịch sử: Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương, người trực tiếp khởi thảo bản Luận cương Chính trị năm 1930.

Thời niên thiếu và con đường học vấn

• Lên 10 tuổi, Trần Phú đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Dù phải sống trong hoàn cảnh vô cùng gian khổ, ông sớm hình thành ý thức tự lập và nghị lực vươn lên mạnh mẽ.

• Ông nổi tiếng là người thông minh và có tinh thần hiếu học. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã dồn hết tâm trí cho việc học tập.

• Năm 1922, ông thi đỗ đầu kỳ thi Thành chung tại trường Quốc học Huế, một thành tích xuất sắc lúc bấy giờ. Thay vì chọn con đường làm quan như mong muốn của nhiều người, ông quyết định gắn bó với nghề giáo.

Quá trình hoạt động cách mạng

• Từ năm 1922: Ông được bổ nhiệm làm giáo viên tại trường Tiểu học Cao Xuân Dục ở Vinh, Nghệ An. Tại đây, ông không chỉ là một thầy giáo dạy giỏi mà còn tích cực khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và sự căm phẫn trước ách thống trị của thực dân cho các thế hệ học sinh.

• Năm 1925: Cùng với một số trí thức yêu nước, ông tham gia sáng lập Hội Phục Việt (sau đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng).

• Năm 1926: Ông được cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) tìm gặp Nguyễn Ái Quốc. Tại đây, ông được dự lớp huấn luyện chính trị, tiếp thu tư tưởng cách mạng vô sản và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

• Năm 1927: Trần Phú được cử sang Liên Xô học tập tại trường Đại học Phương Đông ở Mát-xcơ-va. Quá trình học tập này giúp ông trang bị nền tảng lý luận Mác - Lênin vững chắc.

• Đầu năm 1930: Sau khi tốt nghiệp, ông trở về nước và được cử bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời của Đảng. Ông được giao trọng trách khởi thảo Luận cương Chính trị của Đảng.

• Tháng 10/1930: Tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp tại Hương Cảng (Trung Quốc), bản Luận cương Chính trị do ông soạn thảo được thông qua. Cũng tại hội nghị này, ở tuổi 26, Trần Phú được tín nhiệm bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Bị bắt và hy sinh

• Sau khi trở thành Tổng Bí thư, ông bí mật vào Sài Gòn để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng đang lên cao trên toàn quốc.

• Ngày 18/04/1931, giữa lúc công việc đang bề bộn, ông bị thực dân Pháp bắt giữ tại Sài Gòn.

• Trong chốn lao tù, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man và tàn độc nhất hòng khuất phục ông và tìm kiếm thông tin về tổ chức. Tuy nhiên, Trần Phú vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, bất khuất của một người cộng sản, kiên quyết không khai báo nửa lời.

• Do chế độ nhà tù hà khắc cùng những trận đòn thù tàn bạo, bệnh tình của ông ngày càng trầm trọng. Ngày 06/09/1931, đồng chí Trần Phú đã trút hơi thở cuối cùng tại nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn) khi mới 27 tuổi.

Di sản và câu nói bất hủ

Sự hy sinh của Tổng Bí thư Trần Phú là một tổn thất vô cùng to lớn đối với Đảng và cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ. Tuy nhiên, tấm gương oanh liệt của ông đã hóa thành bất tử. Trước lúc hy sinh, ông đã để lại cho những người đồng chí của mình một lời căn dặn lịch sử, trở thành kim chỉ nam và nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho các thế hệ cách mạng:

"Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!"