HÀ TĨNH - Văn hóa

Hà Tĩnh là một vùng đất "địa linh nhân kiệt" nằm ở khúc ruột miền Trung nắng gió. Nơi đây không chỉ nổi tiếng với tinh thần kiên cường, vượt khó mà còn sở hữu một bề dày văn hóa vô cùng đặc sắc, mộc mạc nhưng sâu sắc. Dưới đây là những nét nổi bật nhất khi nhắc đến văn hóa Hà Tĩnh:

1. Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh - Linh hồn của xứ Nghệ

Cùng với Nghệ An, Hà Tĩnh là cái nôi của Dân ca Ví, Giặm – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO công nhận.

Đặc điểm: Đây là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian thường được hát trong lúc lao động (trồng lúa, dệt vải, chèo thuyền...).
Ý nghĩa: Những câu hát mang đậm tính triết lý, ân tình, phản ánh đời sống nội tâm phong phú, sự gắn bó với quê hương và tình yêu đôi lứa của người dân lao động.

2. Truyền thống hiếu học và vùng đất của những danh nhân

Dù thiên nhiên khắc nghiệt, quanh năm đối mặt với bão lụt và nắng hạn, người Hà Tĩnh lại lấy cái sự học làm trọng để vươn lên.

Hà Tĩnh được mệnh danh là "đất học" với nhiều làng khoa bảng nổi tiếng như làng Tiên Điền, làng Đông Thái...
Đây là quê hương của những danh nhân kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam như: Đại thi hào Nguyễn Du (tác giả Truyện Kiều), Uy viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ, Thám hoa Nguyễn Huy Oánh, cùng nhiều nhà cách mạng lỗi lạc như Trần Phú, Hà Huy Tập...

Ai trong chúng ta cũng từng được lớn lên từ câu Kiều qua lời ru của bà, của mẹ, qua lời giảng của thầy, cô. Truyện Kiều dường như đã in sâu vào tiềm thức con người Việt. Với những đóng góp cả về nội dung và nghệ thuật, kiệt tác đã góp phần quan trọng đưa “cha đẻ” của mình trở thành Đại thi hào dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới.

Chi tiết

Thám hoa Nguyễn Huy Oánh (1713-1789)

Tìm hiểu thêm

Uy viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ (1778-1858)

Tìm hiểu thêm

3. Phương ngữ đặc trưng (Tiếng "Trọ Trẹ")

Một phần không thể thiếu của văn hóa Hà Tĩnh là phương ngữ.

Người Hà Tĩnh sử dụng hệ thống từ vựng địa phương rất riêng và âm điệu khá nặng (thường được gọi vui là tiếng trọ trẹ) với các từ quen thuộc như: "mô, tê, răng, rứa" (đâu, kia, sao, thế), "đọi" (bát), "trút" (thơm/hôn)...
Dù ban đầu có thể hơi khó nghe với người vùng khác, nhưng chất giọng này lại chứa đựng sự chân chất, bộc trực và vô cùng tình cảm.

4. Tín ngưỡng, di tích và lễ hội truyền thống

Hà Tĩnh có hệ thống di tích lịch sử và văn hóa tâm linh dày đặc, gắn liền với các lễ hội truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ:

Di tích: Chùa Hương Tích (được mệnh danh là "Hoan Châu đệ nhất danh lam"), Đền Chợ Củi (thờ Quan Hoàng Mười), Khu di tích ngã ba Đồng Lộc, Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du.
Lễ hội: Lễ hội Cầu Ngư của cư dân vùng biển, hội đền Lê Khôi, hội chùa Hương Tích... thu hút đông đảo du khách thập phương.